Nhà vật lý lý thuyết và vũ trụ học thiên tài người Anh Stephen Hawking vừa qua đời, hưởng thọ 76 tuổi.

Stephen Hawking, ngôi sao sáng nhất trên bầu trời khoa học với tầm nhìn giúp định hình ngành vũ trụ học hiện đại và truyền cảm hứng cho hàng triệu người trên thế giới, đã qua đời ở tuổi 76 tại nhà riêng ở Cambridge, Anh, theo Guardian. Giáo sư Hawking là người đặt nền móng cho ngành vũ trụ học, cha đẻ của lý thuyết hố đen phát ra bức xạ (tức bức xạ Hawking) nổi tiếng.

Gia đình ông đưa thông báo xác nhận nhà khoa học từ trần sáng nay. Trong thông báo, các con của Hawking là Lucy, Robert và Tim viết: “Chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin người cha yêu quý của chúng tôi đã qua đời hôm nay. Ông là một nhà khoa học vĩ đại và một người đàn ông phi thường. Những công trình và di sản mà ông để lại sẽ còn tồn tại mãi trong nhiều năm tới. Lòng dũng cảm, kiên trì, trí thông minh và khiếu hài hước của ông đã truyền cảm hứng cho mọi người trên khắp thế giới. Ông từng nói: ‘Vũ trụ sẽ không có ý nghĩa gì nhiều nếu đó không phải nhà của những người bạn yêu thương’. Chúng tôi sẽ nhớ mãi về ông”.
2aff79d7f23d231623125844fa84b347

“Từ sau Albert Einstein, chưa có nhà khoa học nào thu hút nhiều sự quan tâm của công chúng và được hàng chục triệu người trên thế giới yêu mến như thế”, Michio Kaku, giáo sư vật lý lý thuyết ở Đại học New York, chia sẻ về giáo sư Hawking trong một bài phỏng vấn.

Giáo sư Hawking là tác giả cuốn sách “Lược sử thời gian: Từ vụ nổ Big Bang đến hố đen”, xuất bản năm 1988. Cuốn sách bán được hơn 10 triệu bản và là nguồn cảm hứng cho bộ phim tài liệu của Errol Morris. Bộ phim năm 2014 về cuộc đời của giáo sư Hawking mang tên “Thuyết vạn vật” (The Theory of Everything) nhận được nhiều đề cử Oscar và diễn viên Eddie Redmayne thủ vai giáo sư Hawking đoạt giải Oscar dành cho nam chính xuất sắc nhất.

Năm 1963, khi còn là nghiên cứu sinh cao học, giáo sư Hawking phát hiện ông mắc bệnh xơ cứng teo cơ một bên còn gọi là bệnh Lou Gehrig, một căn bệnh phá hủy hệ thống neuron thần kinh của cơ thể. Các bác sĩ chẩn đoán ông chỉ có thể sống thêm hai năm.

Tuy nhiên, dạng bệnh giáo sư Hawking mắc phải tiến triển chậm hơn bình thường, nhờ đó ông đã sống tiếp hơn nửa thế kỷ. Căn bệnh làm giảm khả năng kiểm soát cơ thể của giáo sư Hawking, khiến ông chỉ có thể động đậy ngón tay và cử động mắt, nhưng không ảnh hưởng đến trí tuệ và khả năng tư duy của ông. Giáo sư Hawking đã trở thành nhà khoa học tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu lực hấp dẫn và những đặc tính của hố đen, những hố trọng lực không đáy sâu và đặc đến mức ngay cả ánh sáng cũng không thể thoát ra.

Stephen Hawking sinh ngày 8/1/1942 ở Oxford, Anh. Ông được nhận vào Đại học Oxford để nghiên cứu khoa học tự nhiên năm 1959 trước khi học thạc sĩ ở Đại học Cambridge năm 1963. Giáo sư Hawking bị chẩn đoán mắc bệnh về tế bào thần kinh vận động và chỉ có thể sống thêm hai năm. Ông nêu giả thuyết về hố đen phát ra “bức xạ Hawking” năm 1974. Giáo sư Hawking xuất bản cuốn sách Lược sử thời gian năm 1988 với hơn 10 triệu bản bán ra. Câu chuyện cuộc đời ông là chủ đề của bộ phim Thuyết Vạn vật năm 2014 do Eddie Redmayne thủ vai.

photo1521021508976-1521021508985916826734
Ngoài làm khoa học, ông còn viết sách. Cuốn đầu tiên của Hawking là Lược sử thời gian (A Brief History of Time), được xuất bản vào năm 1988. Kể từ đó, ông tiếp tục cho ra mắt những cuốn sách khoa học, hướng tới lớp độc giả phổ thông. Một số tác phẩm tiêu biểu được xuất bản ở Việt Nam như: Vũ trụ trong vỏ hạt dẻ, Thiết kế vĩ đại… Ngoài ra, ông cùng con gái viết một series sách khoa học viễn tưởng dành cho học sinh trung học về sự hình thành của vũ trụ như: George và vụ nổ Big Bang, Chìa khóa vũ trụ của George…

A Brief History of Time

Cuốn sách được xuất bản vào năm 1988. A Brief History of Time (Lược sử thời gian) gồm 11 chương, lý giải các hiện tượng thiên văn như Big Bang, lỗ đen, nón ánh sáng và đề cập đến những vấn đề lý thuyết vật lý quan trọng như: không – thời gian, thuyết tương đối, nguyên lý bất định…

Sách do NXB Trẻ phát hành.
Bằng một lối trình bày sáng sủa, giọng văn hài hước, Stephen Hawking đã dẫn dắt người đọc phiêu lưu suốt lịch sử vũ trụ, từ khi nó còn là một điểm kỳ dị với năng lượng vô cùng lớn, cho tới ngày nay. Ngay từ khi ra đời, Lược sử thời gian đã trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất thế giới. Đến nay, tác phẩm được dịch ra 35 ngôn ngữ và bán hơn 10 triệu bản.

Vũ trụ trong vỏ hạt dẻ

Cuốn sách được xuất bản vào năm 2001. Vũ trụ trong vỏ hạt dẻ đặt ra các vấn đề của lý thuyết vật lý: “Vũ trụ trong một vỏ hạt – Vũ trụ có nhiều lịch sử, mỗi lịch sử được xác định bằng hạt tí hon”, “Tiên đoán tương lai – Sự biến mất của thông tin trong các hố đen có thể làm giảm khả năng tiên đoán tương lai của chúng ta như thế nào?”…

Sách do NXB Trẻ phát hành.

Stephen còn mô tả về lịch sử hình thành và các nguyên lý của vật lý hiện đại. Tác phẩm từng đoạt giải Aventis dành cho “Sách khoa học” năm 2002 và đã bán được hơn 10 triệu bản. Vũ trụ trong vỏ hạt dẻ được xem là phần kế tiếp của cuốn Lược sử thời gian.

Bản thiết kế vĩ đại

Cuốn sách do Stephen Hawking cùng Leonard Mlodilow viết vào năm 2010. Nội dung Bản thiết kế vĩ đại xoay quanh những bí ẩn của kiếp nhân sinh. Tác giả đặt ra nhiều câu hỏi về sự sống, vũ trụ và vạn vật, như: Tại sao phải có cái gì đó chứ không phải là hư không? Tại sao chúng ta tồn tại? Tại sao là tập hợp các định luật vật lý cụ thể này chứ không phải tập hợp khác?…

Sách do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành.

Để miêu tả vật lý lượng tử, Stephen và Leonard sử dụng ngôn ngữ bình dân giúp người đọc dù không có kiến thức sâu về vật lý cũng hiểu được. Trong cuốn sách, Stephen đưa ra lý thuyết được xem gần như hoàn chỉnh về vũ trụ. Ông viết: “Thực tế là bản thân con người chúng ta – cũng đơn thuần là tập hợp các hạt cơ bản của tự nhiên – có khả năng đi gần đến hiểu biết về các định luật vũ trụ chi phối chúng ta và vũ trụ của chúng ta, đã là một thành công lớn”.

Lược sử đời tôi

Cuốn sách do Stephen viết vào năm 2013. Tác phẩm thuật lại chặng đường từ thời niên thiếu ở London (Anh) sau chiến tranh thế giới đến giai đoạn ông trở nên nổi tiếng trong giới khoa học. Chân dung Stephen Hawking hiện lên chân thực với những tấm hình kèm lời chú thích hóm hỉnh chưa từng được ông công bố trước đó. Đó là cậu học sinh tọc mạch được bạn bè đặt biệt danh “Einstein” hay người cha, người chồng trẻ đấu tranh để có được vị trí trong ngành vật lý và vũ trụ học.

Đọc cuốn sách, độc giả còn thấy những thách thức mà Stephen phải đối mặt khi bị chẩn đoán chứng bệnh tê liệt thần kinh ở tuổi 21. Ông nỗ lực và không ngừng vượt lên hoàn cảnh để có những bước đột phá trong nghiên cứu, giúp con người có cái nhìn tổng quát về thế giới xung quanh.

Chìa khóa vũ trụ của George

Cuốn truyện thiếu nhi do Stephen Hawking và con gái – Lucky Hawking – sáng tác năm 2007. Nhân vật chính trong truyện là cậu bé George, con trai của những nhà hoạt động môi trường luôn phản đối công nghệ. Cậu ao ước có chiếc máy tính mới. Một ngày, George vô tình bước vào một ngôi nhà hàng xóm kỳ lạ. Nơi đó có Annie, cô bé trạc tuổi George với giấc mơ trở thành vũ công ballet. Eric, bố cô bé là một nhà vật lý đãng trí. Đặc biệt, Cosmos – một “siêu máy tính” lắm lời – có thể mở ra cánh cổng dẫn trực tiếp vào không gian bao la.

Sau khi được Eric giải thích về không gian, công nghệ, sự tốt đẹp cũng như mặt nguy hiểm của máy móc, George và Annie bất ngờ rơi vào cuộc phiêu lưu, cùng thám hiểm vũ trụ bí ẩn và chống lại bọn người xấu có âm mưu cướp đoạt Cosmos và hãm hại ông Eric.

Với mục đích giải thích về vật lý và vũ trụ cho trẻ em, hai cha con Stephen và Lucy Hawking đã cùng nhau sáng tác nên câu chuyện phiêu lưu dựa trên cơ sở khoa học này. Lucy khéo léo về ngôn ngữ, còn Stephen Hawking điều khiển mạch truyện bằng những kiến thức vật lý được diễn giải một cách hấp dẫn, phù hợp với khả năng tiếp nhận của đông đảo độc giả.

Kẻ giấu mặt ngoài hành tinh

Cuốn sách do Stephen và con gái sáng tác vào năm 2009. Kẻ giấu mặt ngoài hành tinh kể hành trình giải mật mã vũ trụ và săn kho báu xuyên dải ngân hà của cậu bé George. Bạn thân của George – Annie – nói với cậu rằng được người ngoài hành tinh gửi thông điệp khẩn cấp. Ngay lập tức, George bay đến Mỹ để hợp tác Annie giải mật mã. Sau đó, cả hai cùng Emmett (em họ Annie) bay ra ngoài không gian để giải cứu Trái đất.

Sách do Nhã Nam liên kết NXB Văn học thực hiện.

Bên cạnh cuộc thám hiểm, Stephen còn đưa vào cuốn sách những bài viết về du hành không gian của bản thân, điển hình như: “Làm thế nào để du hành xuyên vũ trụ chỉ bằng trí não của bạn”… Theo The Guardian, cuốn sách như một câu chuyện phiêu lưu kịch tính cho bất cứ nhà vũ trụ học trẻ tuổi nào và bài học dễ hiểu, giàu tưởng tượng về vật lý trong không – thời gian.

George và vụ nổ Big Bang

Tác phẩm xoay quanh cuộc giải cứu thế giới của George – cậu bé thông minh, ham khám phá. Chán nản vì cô bạn thân – Annie – có người chơi mới, bỏ rơi mình, George lao vào việc thí nghiệm với Eric – bố của Annie – tại Thụy Sỹ nhằm kiến tạo những lý thuyết vật lý mới cho nhân loại.

Tuy nhiên, một ngày, George phát hiện ra một tổ chức đang ra sức chống phá công trình nghiên cứu của Eric, đe dọa tính mạng toàn cầu. Vì vậy, cậu đã thực hiện chuyến đi vào không gian để cứu thế giới khỏi thảm họa.

Loading...