Chắc hẳn bạn đang học đại học, sau đại học đang băn khoăn xem các khái niệm về luận văn, tiểu luận, khóa luận, luận án, chuyên đề… là gì? Dưới đây là phần trình bày về các khái niệm này giúp bạn hiểu rõ hơn trước khi làm các loại văn bản được thầy cô giao về nhà.

Khái niệm về luận văn, luận án, tiểu luận, khóa luận, bài tập về nhà…
Bài tập về nhà là gì? Bài tập về nhà có thể được định nghĩa là công việc giao cho người tham dự một chương trình, bài học nào đó và được giao cho những người tham dự để về nhà làm. Thông thường với học sinh lớp 1 thì cũng có bài tập về nhà mà đi học cao học cũng có bài tập về nhà. Đặc điểm của bài tập về nhà trong lúc học thì giáo viên, người hướng dẫn hay giảng viên sẽ giao cho người tham dự thực hiện nó. Nó thường chiếm tỉ lệ điểm của môn đó là 10~20% hoặc là bài điều kiện để được thi. Bài tập về nhà trong tiếng anh sẽ tương đương với Assignment hoặc Homework Assignment.

Bài tập lớn: Cũng giống như bài tập về nhà, nó là loại được giao cho sinh viên thường là khối kỹ thuật, cũng có thể là kinh tế nhưng thường gọi trong kỹ thuật hơn. Đặc điểm của nó là khối lượng công việc được giao khá nhiều.

Đồ án: giống như bài tập lớn, nhưng ở đây không phải (đồ án tốt nghiệp) chiếm tỉ lệ điểm cao hơn, và độ khó, thời gian làm cũng dài điểm có thể chiếm từ 30~50% và thậm chí 100% số điểm. Thông thường được gọi trong ngành kỹ thuật.

Đồ án tốt nghiệp: Giống như luận văn tốt nghiệp nhưng của khối kỹ thuật.

Báo cáo: Báo cáo có thể coi là bài tập được học sinh, sinh viên viết ở nhà. Báo cáo là một văn bản mô tả cách thực hiện trong quá trình thí nghiệm, thực nghiệm và được mô tả bằng một văn bản chi tiết cách làm. Tùy trường, tùy lớp, tùy giáo viên mà giao báo cáo. Thông thường báo cáo là dành cho các ngành kỹ thuật, khoa học cơ bản.

Báo cáo thực tập tốt nghiệp (về chủ đề nào đó): Báo cáo thực tập tốt nghiệp là loại báo cáo mà về quá trình thực tập, chuẩn bị ra trường của bạn. Báo cáo thực tập tốt nghiệp sẽ được làm trước khi làm luận văn tốt nghiệp (hoặc thi tốt nghiệp). Đặc điểm của tên đề tài là có hoặc không có chủ đề cụ thể, chẳng hạn bạn đi làm báo cáo thực tập tại công ty X về ngành quản trị kinh doanh thì có lẽ cũng phải có chủ đề: Báo cáo thực tập tại công ty X về lập chiến lược Marketing. Hoặc bạn phải nghiên cứu rất nhiều thứ nho nhỏ trong đó.

Bài thu hoạch: Thu hoạch ở đây là thu hoạch được kiến thức mà chính học viên, sinh viên hiểu được. Cấu trúc bài thu hoạch bạn có thể viết có thêm cảm nghĩ, cách hiểu, cảm xúc giống như bài luận (hay bài làm văn)

Đồ án tốt nghiệp: là đồ án tốt nghiệp của toàn khóa học, thường dành cho ngành kỹ thuật (tương đương với luận văn dành cho ngành kinh tế). Thông thường đồ án tốt nghiệp là lớn hơn, tổng hợp hơn bài tập lớn. Chẳng hạn Đồ án tốt nghiệp Công nghệ tối ưu tháp tách Metan…Khảo sát phương pháp kỹ thuật hàn ô tô….Đồ án tốt nghiệp là một đồ án có thể có sản phẩm nhưng cũng có thể không, hoặc chỉ ở dạng mô phỏng. Chắc chắn phải mô tả, mô phỏng chi tiết cách thực hiện, hoạt động.

Tiểu luận: Tiểu luận ở Việt Nam thường được coi luận văn thu nhỏ hoặc bài tập lớn. Nhiều trường nhiều lớp coi tiểu luận là bài tập tổng hợp đủ thứ (Có cả bài tập tính toán + tự luận + cấu trúc y như luận văn). Nếu bạn đang làm tiểu luận cao học thì có thể coi là luận văn thu nhỏ. Nếu bạn đang học trường quốc tế thì coi nó là essay.

Chuyên đề: Chuyên đề là văn bản trình bày về chủ đề nào đó. Nó rất giống với “bài tập lớn” hay “tiểu luận”. Thông thường cụm từ này dành cho các ngành kinh tế. Về độ lớn (kích thước trang) thì chuyên đề có thể tương đương đương hoặc lớn hơn tiểu luận, và sẽ nhỏ báo cáo thực tập, có thể coi là luận văn thu nhỏ.

Khóa luận: Ở một số trường thì coi nó như luận văn, tiểu luận lớn. Khóa luận và một văn bản nghiên cứu về đề tài nào đó. Bạn có thể coi nó là kích thước thường ít số trang hơn luận văn. Thông thường dành cho một số trường . Nó thiên về tìm hiểu nghiên cứu một cái gì đó, khá cụ thể. Khóa luận cũng như luận văn phải được bảo vệ.

Luận văn (luận văn tốt nghiệp): Khái niệm này tương đương với khóa luận ở một số trường, cũng có thể coi là chuyên đề. Luận văn là một văn bản nghiên cứu về một chủ đề nào đó và cấu trúc nào đó. Luận văn sẽ được làm vào cuối khóa học để trình bày những kết quả nghiên cứu về chủ đề đã chọn. Sau khi bảo vệ xong thì bạn sẽ kết thúc khoa học và tốt nghiệp. Cấu trúc luận văn sẽ do từng trường ra quy định. Trong tiếng anh sẽ tương đương với Thesis/Dissertation.

Luận văn thạc sĩ : Dành cho các lớp cao học. Sự khác biệt so với luận văn tốt nghiệp ở cử nhân đó là nó phải nghiên cứu dựa trên sự thiếu hụt về kiến thức lý thuyết và thực tiễn. Như vậy luận văn thạc sĩ nhìn chung là sự “hoàn thiện” hơn cho lý luận và thực tế, rông hơn và bao quát hơn luận văn tốt nghiệp. Nhìn chung luận văn thạc sĩ có thể chưa phải có kết quả mới. Trong tiếng anh sẽ tương đương với Master’s Thesis/Dissertation

Luận án: Hiện tại chúng tôi mới thấy luận án tiến sĩ. Luận án thông thường sẽ phải nghiên cứu rất chuyên sâu về một chủ đề nào đó cụ thể. Đặc biệt phải có kết quả mới, khám phá mới (nếu là tiến sĩ ở nước ngoài), riêng ở Việt Nam thì cũng chưa hẳn là phải có kết quả mới. Trong tiếng anh sẽ tương đương với Doctoral Thesis/Dissertation

Nhìn chung trong tiếng anh họ cũng không phân biệt quá mức từ ngữ “luận án” hay “luận văn thạc sĩ”, “luận văn tốt nghiệp” – tất cả đều gọi chung là Thesis/Dissertation. Để phân biệt họ sẽ nói cụ thể ở “level” nào và kết quả nghiên cứu ra sao.

ST